Sirtaki | Hasapiko | Hasaposerviko | Zeybek | Zeybetiko | Sirto'lar


Hemen hemen herkes tarafindan sirtaki ismiyle bilinen dans'dir. Dünyanin en kolay, ama ayni zamanda da en zevkli danslarindan birisidir. Oldukça basit bir ritmi ve standartlasmis figürleri vardir.

Hasapiko'nun temeli bir rivayete göre Bizans dönemimin kasaplarına, bir rivayete göre de Osmanlı Sarayının arnavut kasaplarına dayanir. Kasaplar tarafindan, hayvan kesimleri esnasinda, belki kesilen hayvanlardan özür dileme, belki verilen nimetler için Tanriya sükretme egilimiyle yapilan bazi ritüel 'lerin bu dansin çikis noktasi oldugu söylenir. Daha sonraki yillarda Izmir ve çevresindeki kahvehanelerde, tekkelerde müzik esliginde ve çok yavas bir kasap temposu içerisinde yapilmaya baslanan bu dans, mübadele ile Yunanistan'a tasinmis ve Yunanistan'da daha da geliserek bugünkü halini almistir.


Hasapiko, birlikteligin dansidir. Bu nedenle bu dansi yaparken, gruptaki diger kisilerden farkli olmaya çalismak, ön plana çikmaya çalismak, hareketleri olagandan daha keskin, ya da daha erkeksi, ya da daha kadinsi yapmaya çalismak dansi çirkinlestirir. Bu dansi yapacak olan kisilerin, grupla uyum içerisinde olmaya özen göstermesi gerekir.

Grup halinde oynanmasinin getirdigi bazi avantajlar vardir. Unuttugunuz herhangi bir figuru yaninizdaki dans arkadaslariniza bakarak kolayca hatirlayabilir, dengeniz bozuldugunda, arkadaslariniz sayesinde kolayca kendinizi toparlayabilirsiniz.


Hasabiko, gruplar halinde oynandigi için her ne kadar folklorik bir havaya sahip olsa da, asla bir folklor degildir. Her seyden once folklor danslarindaki gibi, kesin ve onemli kurallari yoktur. Hasabiko; daha bi kuralsiz, daha bi savurgan, daha bi bosvermisçesine oynanir. Hasabiko oynarken, herseyden once kendinize oynarsiniz, kendiniz için, eglenmek için yaparsiniz bu dansi.

Zeybek, zeybetiko, zonaradigo gibi diger geleneksel ege ve yunan danslarina oranla, ögrenilmesi çok daha kolay olan hasabiko'nun klasik versiyonu, standart figürler kullanilarak oynanir. Grubun içerisindeki dansçilardan birisi dansin yönlendiricisidir. Grup, yönlendiricinin yüksek sesle (sadece dansçilarin duyacagi kadar yüksek sesle) söyledigi figürleri uygulayarak dans eder.  En çok bilinen figürlerden bir kaç tanesi; "basic/temel", "Üçlü", "Kare" ve "Yengeç" dir.

Yönlendirici, grubun içerisinde yer almalidir. Grubun önünde pozisyon alarak dansetmesi, klasik sirtakiciler tarafindan ayip bir davranis olarak algilanir. Daha önce de sözünü ettigimiz gibi,  dans edenlerden herhangi birisinin ya da bizzat yonlendiricinin kendisinin, gruptan farkli oldugunu hissettirme cabasi sirtakinin ruhuna aykiridir.


Ayrica grubun önünde yer alarak dans eden bir yönlendiricinin söyleyecegi figür isimleri arka taraftaki grup tarafindan kolayca anlasilmayabilir. Bu nedenle, yonlendirici; grubun icerisinde ve tercihen de grubun ortalarinda yer alir. Diger yandan, grup oldukca fazla sayida danscidan olusuyorsa, bu durumda da, grubun her bir uyesi, yonlendiriceden duydugu figur isimlerini grubun uc noktalarina dogru tekrarlayabilirler.

Hasabiko dansi genel olarak, grubun her bir uyesinin bulundugu yerde kucuk kucuk salinimlariyla baslar. Bu, dansa hazirlik ve diger istirakcilerin dansa katilmalarini bekleme surecidir. Bu surec icerisinde; adimlarin saga ve sola hareketi esitlenir, yonlendirici belli olur, danscilar arasindaki mesafeler ayarlanir. Muzisyenler de, genel olarak bu sürece uyarlar. Bir süre sonra müzisyen'in direkt olarak verdiği bir işaret ile ya da müzisyenin müzik aracılığı ile verdiği bir işaretle asıl dans müziğine geçilir. Müzisyenin direkt olarak verdiği işaret "Haydi" anlamına gelen herhangi bir sözcük olabilir. Müzik içerisindeki işaret ise, müziğin yükselmesi ya da volümün çok düşmesidir. Yükselen volum tekrar eski seviyesine döndüğünde, ya da tam tersi olursa; düşen volümün tekrar eski seviyesine dönmesi, dansa başlama noktasıdır. Bu noktada butun danscilar sol adimlarini ileri atarak temel figure baslarlar. Bu ilk figurun yonlendirici tarafindan seslendirilmesine gerek yoktur.


Hasabiko dansi, muzigin sona erdiginin hissedilmesiyle birlikte sona erer. Bu noktada grubun her bir uyesi ayni anda yere coker. Bu ritüel, bir yandan müzisyenlere bir tesekkür bir yandan da seyredenlere bir selamdir.

Hasabiko seyirciye yapilan bir show degildir. Hasabiko, kendin icin, eglenmek icin yaptigin bir dansdir. Bu nedenle seyirciden gelebilecek olasi alkislara direkt olarak muhtelif referanslarla (egilerek, gulumseyerek vs) bir cevap vermek baska bir ayipdir. Boyle bir durumda yapilacak iki haraket vardir. 1) Eger müzisyenler varsa, direkt olarak onlara donmek ve onlari alkislamak. Boylece, seyircilerle birlikte müzisyenleri alkisliyormus gibi gorunmek ve muzisyenleri sereflendirmek. 2) Muzik CD 'den geliyorsa, yani ortada bir muzisyen yoksa; bu durumda da, seyirciye direkt olarak bakmadan, ya da onlara herhangi bir referans yapmadan, seyircinin kendisini alkislamak. Bir nevi onlara tesekkur ediyormus izlenimi yaratmak :o))